Tin Store – Muzeum Jeńców Wojennych w Szubinie

Tin Store – Muzeum Jeńców Wojennych w Szubinie jest wynikiem wyjątkowej, wieloletniej współpracy między rodzinami członków byłych jeńców z jednej, a pasjonatami i badaczami historii z drugiej strony, którzy działają wspólnie w założonej w 2018 r. Polsko-Amerykańskiej Fundacji Upamiętnienia Obozów Jenieckich w Szubinie. Fundacji udało się wynająć pomieszczenia w jednym z oryginalnych obozowych budynków. W latach II wojny światowej był on użytkowany jako magazyn żywności przesyłanej w paczkach przez narodowe organizacje Czerwonego Krzyża. Przez jeńców on nazywany jako „Tin Store” (skład puszek). 

Ekspozycja zajmuje niewielką przestrzeń (60 metrów kwadratowych), ale prezentuje 85 obiektów (zarówno oryginały, jak i kopie konserwatorskie), z których większość to darowizny od potomków jeńców. Mają one duże znaczenie nie tylko jako osobiste pamiątki po ojcach czy dziadkach, ale także walor naukowy i muzealny. Na potrzeby wystawy nie tylko wyremontowano i przystosowano do celów ekspozycyjnych wnętrza, ale przygotowano autorski projekt samej wystawy (Małgorzata Gliwińska-Radwańska), którą wykonała profesjonalna firma z Gdańska znana z wielu podobnych przedsięwzięć – Littera Iwona Pecko. Wystawa jest dwujęzyczna, polsko-angielska.

Całościowy koszt inwestycji, który został w 100% sfinansowany z prywatnych darowizn, to blisko milion złotych. Także pod tym względem to wyjątkowa i unikatowa inicjatywa w skali ogólnopolskiej.

W Szubinie (w latach okupacji niemieckiej: Schubin/Altburgund) pierwszy obóz, przeznaczony dla jeńców wojennych oraz internowanych cywili, został utworzony już pod koniec września 1939 roku. W ciągu kolejnych lat zmieniały się jego nazwy oraz jeńcy, którzy w nim przebywali – sam obóz jednak mieścił się cały czas w tym samym miejscu, tj. na terenie zakładu wychowawczego przy obecnej ul. Kcyńskiej. Jeńcy wojenni prowadzili ożywioną działalność kulturalną, religijną i sportową, wydawali nawet własną gazety, budowali podziemne tunele i słuchali nielegalnego radia.

Przez obozy w Szubinie w latach II wojny światowej przewinęło się prawie 10 tysięcy jeńców, najwięcej brytyjskich (ponad 3,6 tys.). Byli także jeńcy francuscy (ponad 2,6 tys.), polscy (ponad 2 tys.) i amerykańscy (ponad 1,9 tys.). Początkowo obóz był przeznaczony dla szeregowców i podoficerów (stalag), następnie przetrzymywani byli w nim oficerowie (oflag). W latach 1943-1945 był to Oflag 64 Altburgund – jedyny obóz przeznaczony dla oficerów amerykańskich wojsk lądowych. To właśnie ten obóz był źródłem zakodowanych wiadomości wysyłanych do USA, które pomogły potwierdzić odpowiedzialność ZSRR za masakrę w Katynie.

Wizyta w muzeum
Wizyta w muzeum jest możliwa wyłącznie po wcześniejszym zgłoszeniu na adres tinstore@szubinpowcamps.org (i otrzymaniu potwierdzenia). Wstęp jest bezpłatny.

O Fundacji Polsko-Amerykańskiej na rzecz Upamiętniania Obozów Jenieckich w Szubinie.
To organizacja założona w 2018 roku w celu dokumentowania, edukowania i zachowania pamięci o alianckich jeńcach wojennych w Szubinie i regionie, którzy przebywali w niewoli niemieckiej w latach 1939-1945. Strona domowa: szubinpowcamps.org

Fot: Paweł Dobies